Kantoor en werkplaats D.O.R.C. te Zuidland

DUTCH OPHTHALMIC RESEARCH CENTER   Het Dutch Ophthalmic Research Center (D.O.R.C.) is een bedrijf dat medische oogheelkundige apparatuur produceert en assembleert. Het productieproces van deze apparatuur is zo verschillend en wisselend per product dat er geen sprake is van een productielijn die simpelweg achtereenvolgens doorlopen moet worden. HDK Architecten kregen de opdracht een nieuw bedrijfsgebouw te ontwerpen op een nieuw bedrijventerrein, het Harregat, ten westen van Zuidland. Het programma vroeg hier nu eens niet om een grote hal met de productielijn en een representatief kantoorblokje. De huisvesting van het productieproces bij D.O.R.C. eiste een andere benadering. Ten eerste is het verschil tussen een kantoorruimte en een productie ruimte bij D.O.R.C. nihil. In volledig geklimatiseerde clean-rooms wordt onder overdruk de steriele precisie-apparatuur gemaakt en getest.   Ten tweede is er niet één productieproces voor één product, maar zijn er meerdere voortdurend innoverende productieprocessen. Dit bood de kans om één volume te ontwerpen waarin alle functies hun plek zouden kunnen krijgen. Er is gezocht naar een architectonische stabiliteit voor een per definitie instabiel programma.   Door goed te kijken naar de overeenkomsten in de verschillende productie processen kon er een grove algemene manier van werken worden afgeleid. De gevonden volgorde was het enige houvast voor een ontwerp. Vooral ook omdat dit gebouw het eerste gebouw op het nieuwe bedrijventerrein is en het daarom eerder genoodzaakt is zijn eigen context te maken dan erop te reageren. Door de maat van het gebouw was dit gelukkig goed mogelijk, het gebouw is bijna letterlijk een hoeksteen van het nieuwe bedrijventerrein.   Door een analyse van de productiestromen te maken bleek dat er twee hoofdstromen aanwezig waren. Deze twee hoofdstromen hebben geleid tot de hoofdvorm van het gebouw, een '8'. Het middenstuk van de '8' zorgt voor een shortcut op het productieproces. Ieder product loopt op die manier een hele of een halve '8'. De '8' slingert rond twee patio's die voor een onderbreking in de lange kloosterachtige gangen zorgen. De kantoren en de kantine bevinden zich op de verdieping rond de noordelijke patio.   Om iets van het instabiele karakter van de processen die zich in het gebouw af spelen aan de buitenkant te laten zien zijn er hoekverdraaiïngen geintroduceerd. Deze zijn functioneel uitgebuit. De grote inham aan de oostgevel markeert de hoofdentree op dezelfde manier als waarop de kleine inkeping aan de zuidgevel dat doet voor de personeelsingang. Aan de straatzijde ontstaat op de eerste verdieping een balkon en op de begane grond een beter uitzicht over de toegangsweg naar zuidland. Aan de noordkant zorgt de lange strakke gevel langs de sloot voor een duidelijke grens van het bedrijventerrein.   De oplopende vloeiende daklijn is in eerste instantie zuiver functioneel, namelijk de behoefte aan een grote vrije hoogte in bepaalde ruimten, maar zorgt er tevens voor dat het gebouw één volume blijft en niet uit elkaar valt in losse delen. In dit massieve volume, doorboord door de patio's, heerst een bijna ascetische stilte waarin alle rust, op enige afstand van de buitenwereld, zeer geconcentreerd gewerkt wordt aan de fijne precisie-apparatuur. Alleen ter plaatse van de kantine wordt het volume doorbroken door een ruim dakterras, dat een mooi uitzicht biedt over de polder. De rood-oranje baksteen en de vrolijke strooiramen zorgen voor een relativering van ascetische strengheid. Behalve het functioneel en gestroomlijnd huisvesten van de productie processen van D.O.R.C. is HDK Architecten erin geslaagd deze ook te verbeelden in de verschijningsvorm van het gebouw. Het is eigenlijk vreemd dat het iets bijzonders is

cleanroom, harregat, dorc, zuidland